معرفی تجهیزات و دستگاه‌های تولید خوراک آبزیان

اهمیت خوراک در  پرورش موفقیت آمیز آبزیان

خوراک به عنوان یکی از عوامل اصلی موفقیت در پرورش آبزیان شناخته می‌شود؛ زیرا کیفیت غذای مصرفی مستقیماً بر رشد، سلامت و بهره‌وری گونه‌های پرورشی تأثیر دارد. کیفیت خوراک تولیدی تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار دارد:

1. عوامل داخلی: شامل کیفیت مواد اولیه از نظر محتوای پروتئین، چربی، ویتامین‌ها و عناصر معدنی و همچنین بهداشت مواد اولیه.
2. عوامل خارجی: شامل تجهیزات و دستگاه‌های تولید خوراک و فرآیند تولید است. حتی اگر مواد اولیه باکیفیت باشند، استفاده از تجهیزات نامناسب می‌تواند کیفیت نهایی خوراک را کاهش دهد.

در روش‌های پرورش نوین، به ویژه سیستم‌های متراکم و نیمه‌متراکم، تأمین نیاز غذایی آبزیان عمدتاً از طریق خوراک پلت و اکسترود انجام می‌شود. طراحی خوراک باید مطابق عادات تغذیه‌ای گونه‌های مختلف باشد؛ برای مثال قزل‌آلا از سطح آب، تیلاپیا از ستون آب و کپورماهیان و میگو از کف تغذیه می‌کنند. انتخاب دستگاه‌های استاندارد و با کیفیت در تولید خوراک اهمیت زیادی دارد تا خواص غذایی و ساختاری آن در طی فرآیند تولید و پس از آن حفظ شود.

انواع خوراک آبزیان بر اساس مرحله زندگی

خوراک ماهی قزل‌آلا

خوراک استارتر (SFT): دارای حداقل ۵۰٪ پروتئین و قطر حداکثر ۲ میلی‌متر، مناسب دوره لاروی برای رشد سریع و تأمین نیاز پروتئینی بالا.

خوراک انگشت‌قدی (FFT): پروتئین ۴۱–۴۳٪، قطر ۲.۵ تا ۴.۵ میلی‌متر، مناسب مرحله رشد بعد از لاروی.

خوراک پرواری (GFT): پروتئین ۳۷–۳۹٪، استفاده از افزودنی‌ها مانند پروبیوتیک‌ها و اسیدیفایرها برای بهبود رشد و سلامت گونه در دوره پرواری توصیه می‌شود.

خوراک میگو

دوران لاروی: مرحله پروتوزوآ با بالاترین میزان پروتئین (۴۱–۴۳٪) و تغذیه از جیره‌های سبک و ریز.

دوره رشد: نیاز پروتئینی ۳۹–۴۱٪، خوراک به شکل پلت با قابلیت غوطه‌وری مناسب.

دوره پرواری: پروتئین ۳۷–۳۹٪، به همراه مکمل‌ها و افزودنی‌ها برای بهبود عملکرد رشد و کیفیت بافت میگو.

مراحل تولید خوراک آبزیان و تجهیزات مرتبط

سیلوهای ذخیره مواد اولیه

در کارخانه‌های تولید خوراک آبزیان، مواد اولیه مانند پودر ماهی، روغن ماهی، کنجاله سویا و گلوتن گندم در سیلوهای گالوانیزه ذخیره می‌شوند. این سیلوها باید به گونه‌ای طراحی شوند که مواد تا زمان استفاده، از نظر بهداشتی و کیفی محافظت شوند.

انتقال مواد اولیه

مواد از طریق خطوط انتقال به آسیاب‌ها و میکسرها هدایت می‌شوند. خطوط عمودی از الواتور و خطوط افقی از مارپیچ تشکیل می‌شوند. در قسمت ورودی این خطوط از **مگنت** برای حذف ذرات فلزی و سایر ناخالصی‌ها استفاده می‌شود تا بهداشت ترکیبات حفظ شود.

آسیاب مواد اولیه

آسیاب کردن مواد غذایی اولین مرحله تولید خوراک است تا ذرات یکنواخت و مناسب برای گونه‌های مختلف تهیه شود. انواع آسیاب‌ها عبارتند از:

آسیاب چکشی: مواد پس از ورود به محفظه آسیاب با چکش‌ها خرد شده و از الک عبور می‌کنند.

آسیاب غلتکی: شامل دو غلطک با سطوح متفاوت که مواد را تحت فشار و حرکت چرخشی خرد می‌کنند.

آسیاب پولورایزر: ایجاد ذرات کاملاً یکنواخت و میکرونیزه برای افزایش کیفیت خوراک.

برای دریافت قیمت مشخصات فنی آسیاب چکشی L.lion و آسیاب پولورایزر L.lion با ما تماس بگیرید.

مخلوط‌سازی مواد (میکسر)

پس از آسیاب، مواد غذایی با دقت با یکدیگر ترکیب می‌شوند تا جیره نهایی متعادل و یکنواخت باشد. انواع میکسرها عبارتند از:

میکسر عمودی: میله‌های پیچشی مواد را بالا برده و مجدد با نیروی وزن پایین می‌ریزند تا همگن شود.

میکسر افقی: دارای تیغه‌ها و پره‌های افقی که مواد را در فضای نیم‌دایره مخلوط می‌کنند، مناسب برای خوراک‌هایی با درصد مایع کم.

پلت‌سازی خوراک

خوراک نرم تحت فشار بالا از دای عبور کرده و به شکل پلت درمی‌آید. اندازه پلت بسته به گونه و سن آبزی بین ۱.۸ تا ۶.۵ میلی‌متر است. استفاده از پلت بایندر برای حفظ چسبندگی و دوام خوراک اهمیت دارد.

استابلایزر

در تولید خوراک میگو، پس از پلتینگ، خوراک وارد استابلایزر می‌شود تا پخت غیرمستقیم انجام شود و خوراک قوام پیدا کند، مشابه اکسترود.

در خطوط تولید خوراک آبزیان به‌ویژه خوراک میگو، زمانی که از روش پرس پلت استفاده می‌شود، به علت کمبود رطوبت، فرآیند پخت مواد به‌طور کامل انجام نمی‌گیرد. از طرف دیگر اگر بخار و رطوبت را در کاندیشنر بیش از حد افزایش دهیم، تشکیل پلت دان عملاً غیرممکن خواهد شد؛ زیرا نشاسته موجود ژلاتینه شده و در اثر فشار رولرها خاصیت خود را از دست داده و مانند خمیر به هم می‌چسبد. در نتیجه، محصول در داخل دای پرس پلت به شکل ورقه‌ای باقی مانده و امکان خروج از سوراخ‌های دای را نخواهد داشت.

از آنجا که پخت مناسب توسط بخار باعث بهبود قابلیت هضم و افزایش ضریب تبدیل در خوراک میگو می‌شود، دستگاهی ویژه طراحی گردیده است تا محصول پس از خروج از پرس پلت وارد استابلایزر شود. در این واحد، دانه‌های گرانولی دوباره به صورت غیرمستقیم پخت شده و استحکام و قوام لازم را پیدا می‌کنند.

استفاده از استابلایزر خوراک میگو این امکان را فراهم می‌کند که با دستگاه پرس پلت، محصولی با ضریب تبدیل بالاتر و کیفیت به مراتب بهتر تولید گردد. به همین دلیل بهره‌گیری از استابلایزر در تولید خوراک میگو به روش پلت‌پرس امری ضروری به شمار می‌آید.

استابلایزرهای L.lion معمولا به صورت دوجداره، همراه با عایق حرارتی و کویل‌های بخار طراحی می‌شوند. مدت زمان پایداری محصول در این دستگاه بین 30 تا 60 دقیقه بوده و فشار بخار موردنیاز نیز در محدوده 0/3 تا 0/5 مگاپاسکال تعریف می‌گردد. سطوح در تماس با خوراک از استنلس استیل انتخاب شده و بدنه بیرونی از ورق فولادی ساخته می‌شود. همچنین لوله‌کشی بخار در تمامی بخش‌های استابلایزر با استفاده از لوله‌های  مناسب طراحی شده است.

یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد دستگاه استابلایزر، تعبیه سیستم لوله‌کشی جداگانه در چهار وجه بدنه، قیف و سقف است که بهینه‌سازی عملیات پخت، شستشو و نگهداری دستگاه را به دنبال دارد. به علاوه، استفاده از عایق پشم سنگ با ضخامت مناسب  موجب افزایش بازدهی حرارتی دستگاه و در نتیجه بهره‌وری بالاتر خط تولید می‌گردد.

دریچه تخلیه محصول به صورت پنوماتیک و از جنس استنلس استیل ساخته شده است که علاوه بر دوام بالا، امکان شستشوی آسان محفظه داخلی را فراهم می‌نماید. همچنین در بخش بدنه و سقف استابلایزر، دریچه نفررو و توزیع‌کننده بخار به صورت مجزا تعبیه شده است.

از مزایای استابلایزر یا ماشین پایدارکننده خوراک آبزیان L.lion می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

• انجام پخت ثانویه محصول
• افزایش قوام و استحکام پلت
• بهبود ماندگاری و استرلیزاسیون خوراک
• ارتقای قابلیت هضم و ضریب تبدیل غذایی
• کاهش گرده و خاکه در محصول نهایی
• بهبود کیفیت و دوام پلت خوراک میگو

اکسترودر خوراک شناور

برای تولید خوراک شناور از اکسترودر استفاده می‌شود. خوراک تحت فشار ۳۰–۱۲۰ بار و دمای ۹۰–۱۵۰ درجه سانتی‌گراد فرآوری می‌شود. اکسترودر شامل سه بخش است:

1. پیش فرآوری:* همگن‌سازی ساده و اعمال بخار.
2. اکستروژن: محور مارپیچی خوراک را به دای منتقل می‌کند.
3. برش: خوراک به اندازه موردنظر تقسیم می‌شود.

درایر و کولر

برای کاهش رطوبت و دمای خوراک از درایر و کولراستفاده می‌شود. این مراحل از فساد، کپک‌زدگی و شکنندگی خوراک جلوگیری می‌کند و عمر مفید آن را افزایش می‌دهد.

کوتینگ (درام کوتر، وکیوم کوتر)

پس از اکسترود یا پلتینگ، روغن ماهی، ویتامین‌ها و سایر افزودنی‌ها به خوراک اضافه می‌شود تا ارزش غذایی و جذب خوراک افزایش یابد.

کرامبل کردن خوراک

خوراک ریز برای میگوها در مرحله لاروی و برای برخی آبزیان زینتی در دوره پرواری، توسط دستگاه کرامبلر تهیه می‌شود. دستگاه کرامبلر معمولاً دارای دو تا چهار رولر است و نوع سه رولر در تولید خوراک میگو کاربرد بیشتری دارد. وظیفه اصلی کرامبلر خرد کردن دانه‌های پلت به ذرات کوچک‌تر، معمولاً با اندازه کمتر از دو میلی‌متر است. این فرآیند به‌ویژه در تولید خوراک استارتر برای آبزیان اهمیت بالایی دارد، زیرا موجب سهولت مصرف و بهبود قابلیت هضم می‌گردد.

در سال‌های اخیر، کرامبلرهای دو مارپیچ جایگاه ویژه‌ای در صنعت خوراک پیدا کرده‌اند و به دلیل ظرفیت و راندمان بالا، به‌طور گسترده در کارخانجات خوراک آبزیان به کار گرفته می‌شوند. طراحی ویژه این دستگاه‌ها به گونه‌ای است که فاصله بین دو غلطک خردکن به‌راحتی و به‌صورت دستی تنظیم می‌شود و سیستم پنوماتیک تعبیه‌شده در آن‌ها امکان تغییر مسیر و کنترل بهتر فرآیند خردایش را فراهم می‌سازد.

غلطک‌های کرامبلر دارای شیارهایی با الگوهای مشخص هستند که پس از ماشین‌کاری دقیق، تحت عملیات حرارتی قرار می‌گیرند تا استحکام و طول عمر آن‌ها افزایش یابد. این شیارها به شکلی طراحی شده‌اند که از ایجاد خاکه اضافی در حین خردایش جلوگیری کرده و محصول خروجی باکیفیت و یکنواخت تولید شود. یکی از ویژگی‌های بارز کرامبلرهای L.lion، حداقل میزان عبور پلت بدون خرد شدن است که دقت و کارایی دستگاه را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

استفاده از ابزار دقیق و تکنولوژی‌های روز در ساخت این دستگاه باعث شده است که اتوماسیون آن به‌سادگی انجام شود. کرامبلرها بسته به ظرفیت مورد نیاز، با یک الکتروموتور برای ظرفیت‌های پایین و دو الکتروموتور برای ظرفیت‌های بالا عرضه می‌شوند. علاوه بر این، فیدر نصب‌شده بر روی دستگاه نقش مهمی در توزیع یکنواخت مواد بر سطح غلطک‌ها دارد که این امر کیفیت خردایش و یکنواختی محصول را تضمین می‌کند.

از دیگر مزایای کرامبلرهای L.lion می‌توان به طراحی زیبا و مقاوم، قابلیت تنظیم آسان فاصله بین غلطک‌ها، وجود فیدر توزیع‌کننده دقیق و سیستم اتوماسیون بهینه اشاره کرد. این ویژگی‌ها موجب شده است که کرامبلرهای L.lion به‌عنوان یکی از بهترین گزینه‌ها برای کارخانجات تولید خوراک آبزیان شناخته شوند.

سیلوهای نگهداری خوراک تولیدی

سیلوها باید تهویه مناسب، ارتفاع کافی و مقاومت در برابر کپک داشته باشند تا خوراک در شرایط بهداشتی و ایمن نگهداری شود.

بسته‌بندی خوراک

در مرحله پایانی، خوراک توسط دستگاه‌های کیسه‌پرکن در کیسه‌های پروپیلنی یا کامپوزیتی بسته‌بندی می‌شود تا از آلودگی و رطوبت محافظت گردد.

جمع‌بندی

تولید خوراک آبزیان فرآیندی پیچیده است که کیفیت نهایی آن وابسته به مواد اولیه، تجهیزات و فرآیند تولید می‌باشد. از سیلو و آسیاب گرفته تا اکسترودر، درایر، کرامبلر و بسته‌بندی، هر دستگاه نقش حیاتی در حفظ ارزش غذایی و دوام خوراک دارد. انتخاب تجهیزات استاندارد، طراحی فرآیند صحیح و رعایت اصول بهداشتی، تضمین‌کننده تولید خوراک با کیفیت برای رشد، سلامت و بهره‌وری بیشتر آبزیان است.

برای دریافت قیمت تجهیزات تولید خوراک با ما تماس بگیرید